Wentylacja w domu szkieletowym

  • by

Wentylacja pomieszczeń to obok ogrzewania jeden z najważniejszych czynników wpływających na komfort pobytu w budynku. Uczucie duszności lub braku powietrza do oddychania skutecznie odbiera radość z wypoczynku i utrudnia codzienne czynności. Dlatego też zajmijmy się istotnym tematem wentylacji w domu szkieletowym.

Problem niedostatecznej wentylacji pomieszczeń wiąże się nie tylko z odczuciami ich użytkowników, ale również z długą listą innych niepokojących objawów, często nazywanych „Syndromem chorego domu”. Nadmiar wilgoci w powietrzu zaczyna się skraplać na szybach lub mostkach termicznych, co po dłuższym czasie wpływa negatywnie na stan konstrukcji budynku. Zużyte powietrze to również środowisko życia licznych alergenów, bakterii i grzybów, których obecność dodatkowo pogorszy samopoczucie mieszkańców.

Prawidłowa wentylacja w pomieszczeniach

Objętość powietrza, która powinna zostać doprowadzona do budynku wynika z przepisów. Warunki Techniczne w swojej treści odwołują się do szeregu Polskich Norm, w tym PN-B-03430:1983 i PN-B-03430:1983/Az3:2000, które pomimo wycofania nadal są uznawane za źródło wymagań co do ilości powietrza usuwanego z pomieszczeń pomocniczych tj. kuchnia, łazienka czy WC. Doświadczony projektant z pewnością będzie się nimi kierował.

Norma mówi jedynie o powietrzu usuwanym, ale idąc tym tropem, dokładnie taką samą objętość należy do budynku dostarczyć. Aby zachować komfort mieszkańców, świeże powietrze powinno trafiać do pomieszczeń stałego pobytu ludzi – sypialni, salonu czy gabinetu, a następnie przemieszczać się w kierunku pomieszczeń gospodarczych – czyli wspomnianych kuchni, łazienki i WC. Osobne wymagania dotyczą wentylacji kotłowni i garażu, ze względu na potencjalną obecność szkodliwych gazów. System ten powinien być oddzielony od wentylacji pomieszczeń użytkowych.

Czy wentylacja grawitacyjna w nowym domu ma sens?

Podstawową cechą wentylacji grawitacyjnej jest to, że bardzo trudno zaprojektować poprawnie działający układ. System ten bazuje na kratkach wentylacyjnych oraz nieszczelnościach stolarki okiennej i drzwiowej. Świeże powietrze dostaje się do budynku przez nawiewniki lub szpary w oknach, opcjonalnie poprzez specjalne kratki napowietrzające. Gdy zostanie podgrzane i zużyte, na skutek różnicy ciśnień jest usuwane z domu kratkami i kominami wentylacyjnymi. Dodatkowo w pomieszczeniach tj. kuchnia czy łazienka konieczne jest wspomaganie mechaniczne do usuwania wilgotnego powietrza podczas gotowania czy kąpieli.

Niestety, szanse na zachowanie poprawnego przepływu powietrza są znikome, nawet w budynkach opartych na technologii murowanej. W praktyce system wentylacji grawitacyjnej latem nie działa, gdyż w budynku jest chłodniej niż na zewnątrz i nie pojawia się niezbędna różnica ciśnień. Zimą natomiast mieszkańcy za wszelką cenę starają się zaoszczędzić na ogrzewaniu i uszczelniają co się da. W efekcie uzyskujemy brak przepływu powietrza lub… przepływ w kierunku odwrotnym do zamierzonego.

Nie będzie więc niespodzianką, że system grawitacyjny nie sprawdzi się również jako wentylacja domu szkieletowego. Nowy budynek, ze względu na obowiązujące wymagania, musi zapewniać wysoką szczelność, więc świeże powietrze nie będzie mieć szansy na przedostanie się przez okna lub drzwi. Trudno sobie również wyobrazić wietrzenie pomieszczeń zimą tylko po to, by zapewnić prawidłową cyrkulację powietrza. W połączeniu z niską bezwładnością cieplną domu szkieletowego spowodowałoby to szybkie wychłodzenie budynku.

Wentylacja mechaniczna – czy wystarczy?

Rozwiązaniem problemu niekontrolowanego przepływu powietrza jest wentylacja mechaniczna. Odpowiednio dobrane, prawidłowo sterowane wentylatory pozwolą na dostarczenie odpowiedniej objętości powietrza do pomieszczeń stałego pobytu ludzi, a także jego usunięcie z pomieszczeń gospodarczych. W zależności od zapotrzebowania (np. w trakcie gotowania, kąpieli lub gdy w domu pojawią się goście) możliwe także będzie zwiększenie przepływu.

Jest to system, który sprawdzi się jako wentylacja domu szkieletowego. Duża szczelność budynku nie będzie już problemem. Nadal jednak do wnętrza pomieszczeń będzie trafiało powietrze o temperaturze zewnętrznej – co zimą przełoży się na duże zapotrzebowanie na energię cieplną. W tym momencie po raz kolejny musimy przypomnieć o zawartych w Warunkach Technicznych obowiązujących od 2021 roku wymaganiach dotyczących zapotrzebowania budynku na energię pierwotną do ogrzewania (Ep) – na poziomie maksimum 70 kWh/(m²·rok). W dobrze zaizolowanym budynku to właśnie wentylacja jest źródłem największych strat energii, więc to tutaj należy szukać możliwości redukcji tego wskaźnika. W wielu wypadkach zwykła wentylacja mechaniczna to za mało.

Zobacz także: Ogrzewanie domu szkieletowego

Wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła – rozwiązanie dla domów szkieletowych i nie tylko!

Ten specyficzny rodzaj wentylacji mechanicznej z urządzeniem centralnym zwanym rekuperatorem pomaga w rozwiązaniu obu wspominanych wcześniej problemów. Prawidłowy przepływ powietrza w budynku jest wymuszany przy użyciu wentylatorów. W rekuperatorze – czyli wymienniku ciepła – usuwane powietrze oddaje część swojego ciepła powietrzu wprowadzanemu do budynku z zewnątrz. Wysoka sprawność takiej wymiany (nawet powyżej 90%) powoduje, że nawet mroźną zimą do pomieszczeń dociera powietrze o temperaturze kilku stopni. Dzięki temu oszczędności na energii do ogrzewania są bardzo duże, co widać nie tylko na rachunku, ale przede wszystkim na współczynniku Ep budynku.

Wentylacja mechaniczna z rekuperacją to rozwiązanie najlepsze dla domów szkieletowych. Dobrze wentylowany budynek nie wychładza się, a nowoczesne systemy grzewcze są w stanie szybko ogrzać go do pożądanej temperatury. Świeże powietrze i uczucie ciepła to dwa podstawowe czynniki, które sprawią, że poczujesz się w swoim domu komfortowo.