Dom energooszczędny – podstawowe informacje

  • by

Pojęcie dom energooszczędny jest zagadnieniem bardzo złożonym. To, czy dany budynek może być zakwalifikowany do tej grupy zależy od wielu czynników – izolacyjności ścian, okien, dachu, efektywności systemu wentylacji, a także zastosowanych urządzeń grzewczych. Czy budynki zgodne z nowymi Warunkami Technicznymi 2021 są energooszczędne i czy dostarczane przez nas konstrukcje stalowe nadają się do budowy domu energooszczędnego? W tym artykule postaramy się na tak postawione pytania odpowiedzieć.

Definicja domu energooszczędnego

W dużym uproszczeniu dom energooszczędny to budynek, który jest skonstruowany w taki sposób, by przynosił oszczędności na energii. Jest to jednak definicja bardzo ogólna, często powtarzana i z technicznego punktu widzenia nie znacząca zupełnie nic.

Jasny podział budynków na kategorie wprowadziła europejska norma ISO, która uzależnia energooszczędność od ilości energii użytkowej, która jest niezbędna do ogrzania 1m2 powierzchni w ciągu roku (EUco). Dom energooszczędny mieści się w przedziale zapotrzebowania 30 – 70 kWh/(m²·rok). Wartość powyżej 70 kWh/(m²·rok) to dom poza klasą, 15 – 30 kWh/(m²·rok) to dom niskoenergetyczny, natomiast poniżej 15 kWh/(m²·rok) – dom pasywny.

Zapotrzebowanie na energię użytkową wynika z parametrów poszczególnych przegród, stolarki, a także dodatkowych rozwiązań, pozwalających na odzysk ciepła – jak np. wentylacja z rekuperacją.

Przegrody w budynku energooszczędnym

Analizując energooszczędność domu nie sposób pominąć współczynnik przenikania ciepła (U). Jest to wskaźnik określający ilość energii w Watach, która przenika przez metr kwadratowy przegrody przy różnicy temperatur 1 stopnia Kelwina. Pozwala on na określenie strat ciepła przez daną przegrodę (w tym – ściany, dach, podłogi, stolarkę), co jest jedną ze składowych całkowitych strat energii cieplnej w budynku.

W teorii, na osiągnięcie standardu domu energooszczędnego pozwalają przegrody:

  • ściany zewnętrzne o U < 0,2 W/(m²·K),
  • dach o U < 0,2 W/(m²·K),
  • podłogi na gruncie o U < 0,2 W/(m²·K),
  • stolarka okienna i drzwiowa o U < 1 W/(m²·K),

Wartości te jednak należy traktować tylko jako wskazówkę – obliczenia są złożone i biorą pod uwagę całość budynku – bardzo dobre parametry jednego typu przegród mogą być zniwelowane przez słabą izolacyjność innych. Dodatkowo, istotnym elementem jest wentylacja, bo to tą drogą dobrze zaizolowany budynek może tracić ponad połowę energii cieplnej. Dlatego też w domach energooszczędnych stosowana jest wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła o sprawności rzędu minimum 85-90%.

budowa domu energooszczędnego

Dom energooszczędny, a Warunki Techniczne 2021

Norma ISO, wyznaczająca standard domu energooszczędnego nie znajduje odzwierciedlenia w krajowych standardach, które muszą spełniać nowo budowane domy. Ich parametry określają Warunki Techniczne (WT), których kolejna zmiana przypada na 1 stycznia 2021. Oto wybrane wskaźniki U przegród:

  • ściany zewnętrzne – U ≤ 0,2 W/(m²·K),
  • dach – U ≤ 0,15 W/(m²·K),
  • podłogi na gruncie – U ≤ 0,3 W/(m²·K),
  • okna, drzwi balkonowe – U ≤ 0,9 W/(m²·K),
  • drzwi zewnętrzne – U ≤ 1,3 W/(m²·K).

Ponadto, bardzo istotnym aspektem jest maksymalna wartość wskaźnika Ep – energii pierwotnej na potrzeby ogrzewania, wentylacji i przygotowania ciepłej wody, wynosząca 70 kWh/(m²·rok).

Należy pamiętać, że Ep jest wartością zupełnie inną niż wspominane EUco. Określa bowiem energię pierwotną nieodnawialną – pozyskiwaną bezpośrednio z natury. Wpływ na wartość Ep ma źródło, z którego pozyskiwana jest energia zasilająca budynek. W praktyce więc Ep zwykle jest większe od EUco, a co za tym idzie budynki zaprojektowane zgodnie z obowiązującymi przepisami będą spełniać kryterium energooszczędności.

Ogrzewanie w budynku energooszczędnym

Niskie zapotrzebowanie na energię cieplną pozwala zaspokajać je urządzeniami o dużo niższej mocy, niż te znane z budynków z lat 90-tych czy powstałych tuż po roku 2000. Wykorzystanie w domu energooszczędnym niedużego kotła gazowego lub pompy ciepła jest zasadne i może być źródłem oszczędności w codziennej eksploatacji. Skuteczny odzysk ciepła sprawia bowiem, że system grzewczy przez większość roku będzie mógł pracować z mocą kilku kW. Dlatego też warto zainwestować w urządzenia, które potrafią dostosować się do aktualnych potrzeb budynku. Obok oszczędności, zapewnią one również wysoki komfort użytkowania.

Budowa domów energooszczędnych na bazie szkieletu stalowego

Czy wobec tego budowa domu energooszczędnego w oparciu o technologię szkieletu stalowego jest możliwa? Zdecydowanie tak! Początkowo powszechna była opinia, że budynki tego typu należy stawiać z wykorzystaniem materiałów budowlanych o dużej zdolności akumulacji ciepła, jak cegły lub bloczki. Rzeczywistość jest jednak zupełnie inna. Energooszczędność, jeśli chodzi o przegrody budynku, zależy bowiem od stopnia ich izolacji. Zastosowanie odpowiedniego wypełnienia szkieletu w połączeniu z dobrej jakości ociepleniem ścian z zewnątrz pozwala na osiągnięcie współczynnika U dla ścian rzędu 0,12 – 0,15 W/(m²·K), co zdecydowanie spełnia potrzeby domu energooszczędnego, zbliżając się do standardu domu pasywnego.

Domy energooszczędne to oszczędność i komfort. Inwestorzy mają możliwość wykorzystania bardzo rożnych technologii i nie muszą się ograniczać do tradycyjnych metod budownictwa, by osiągnąć wymagane przepisami parametry budynku. Jeżeli planujesz budowę domu i zastanawiasz się nad tym, jaką metodę wybrać – zachęcamy do bliższego poznania domów ze szkieletem stalowym.